Symposium van W&G en De Gelderhorst 

Oud en jong doof wil meer contact

‘Bakkeveen’ blijft een toverwoord  

Wie gaat er nu met zulk prachtig weer de hele dag in een bioscoop zitten? Jawel hoor, toch zeker 180 mensen bezochten op 21 mei het symposium van Woord en Gebaar en De Gelderhorst in Cinemec te Ede. ‘Oud en jong’ was het thema en inderdaad de leeftijd varieerde van één jaar tot ruim in de tachtig. De jongste, zoon van Annemieke van Kampen en Wouter Bolier, liet zijn betrokkenheid luidkeels horen tot vertedering van de aanwezigen.Dennis Hoogeveen bekende in zijn talkshow ‘Mooi weer Dennis’ dat hij nog nooit eerder in de Gelderhorst was geweest. Maar het zal zeker niet de laatste keer zijn, want zijn show ‘Mooi weer Dennis’ sloeg wel aan in Ede. Zijn stad Groningen mag dan een mooi centrum voor doven zijn. Ede is het zeker ook. Het mooie van de Gelderhorst is dat er niet alleen dove ouderen wonen, maar ook veel dove jongeren werken.

Eerder werden W&G symposia gehouden in De Balie in Amsterdam, een plek waar oudere doven minder snel naar toe komen en ook Groningers vaker weg blijven vanwege de afstand. De sfeer was anders deze keer en dat heeft zeker ook met de locatie te maken. De talkshow, waarmee Dennis in Groningen al wat langer furore maakt, is helemaal geënt op die van Paul de Leeuw. Er zijn ook zeker overeenkomsten tussen Paul de Leeuw en Dennis, in ieder geval zijn gemakkelijke informele stijl. Net als Paul de Leeuw bracht Dennis wensen in vervulling. De wens van een oudere om opgehaald te worden voor een bezoek aan het gebarencafé, ging meteen in vervulling. Er gingen heel wat vingers de lucht in en de namen werden meteen genoteerd.

Cultureel antropoloog Sjaak van der Geest hield een lezing over het generatieconflict. Hij deed onderzoek in een Afrikaanse dorpen en om te onderzoeken of daar minder dan hier sprake is van een generatieconflict. Zijn conclusie was dat jong en oud altijd en overal botsen. Zijn tip aan de ouderen: “Leg je erbij neer en wees een sportieve verliezer.”Ook de Vlaamse dove antropologe Annelies Kusters, die de volgende lezing hield, deed onderzoek in Afrika, maar in haar dorp was een groot deel van de bevolking doof. Daar bleek minder sprake te zijn van een generatieconflict. In deze Afrikaanse dovengemeenschap staat oud en jong dichter bij elkaar dan in de horende wereld. Niet zo vreemd, doof zijn is blijkbaar iets dat bindt. Je kunt dit ook wel concluderen voor de dovengemeenschap in Nederland. Een congres als dit, waar ouderen en jongeren levendig met elkaar discussiëren is toch nauwelijks voor te stellen onder horenden. 

Toch kwam het grote onderliggende belang van contact en uitwisseling op het symposium minder aan de orde dan je zou verwachten. Contact en uitwisseling is niet alleen nodig voor de gezelligheid en voor het behoud van dovencultuur, maar ook om samen te vechten voor de positieverbetering van doven. De verzuchting dat de weekends voor doven in Bakkeveen wel erg gemist worden voor het onderling contact, werd onderstreept door een enthousiast applaus. Destijds was er geen geld meer om het doven-vormingswerk zoals dat in Bakkeveen georganiseerd werd voort te zetten. Het is de moeite waard om nu toch nog eens te proberen of er middelen voor te krijgen zijn.

In de discussie ging het veel over individualisme, de rol van internet en de nieuwe media. Veel ouderen lukt het niet om nieuwe ontwikkelingen bij te houden. Toch is het internet juist een manier om contact te onderhouden en bij te blijven. Het is ook de manier om als belangenorganisatie met de leden te communiceren en samen een vuist te maken tegen bezuinigingen op dovenonderwijs en welzijn, tegen het terugdringen van gebarentaal. Er is een krachtige belangenorganisatie nodig met veel leden en een dovenblad met veel abonnees. Saamhorigheid is belangrijk, maar ouderen zullen wel moeten erkennen dat het niet alleen van jongeren uit kan gaan. Die hebben het erg druk hebben met studies, werk en vrienden. Een aantal van de aanwezige ouderen is al vertrouwd met het internet en mailen en chatten erop los. Voor wie dat nog niet lukt, is het echt de moeite waard om een internetcursus te volgen. Die worden op de Gelderhorst al gegeven. Dus dat moet zeker lukken voor de bewoners daar, maar ook bij de welzijnsorganisaties zouden dergelijke cursussen gegeven moeten worden, omdat er een hele wereld aan (dove) contacten te winnen is.

tekst: Agnes van Brussel

Dit was het officiele programma: